Weet jij wat te doen bij een nucleair ongeval?

Gepubliceerd op zondag 28 januari 2024 9 u.
In België zijn er zes nucleaire sites. De kans op een nucleair ongeval op één van deze sites is klein, maar niet volledig uit te sluiten. Daarom is het belangrijk dat ook jij het nucleaire risico, de acties van de overheid en de juiste manier om jezelf te beschermen kent.

In België zijn er zes nucleaire sites: Doel, Mol, Dessel, Geel, Fleurus en Tihange. Vooral voor burgers die binnen een zone van 20 kilometer rondom een nucleaire installatie wonen, is het belangrijk om een doosje jodiumtabletten in huis te hebben. 

Wat is het nucleaire risico?

Kerncentrales, maar ook de geneeskunde en de industriële sector, maken gebruik van radioactiviteit bv. bij de productie van elektriciteit of medische beeldvorming. Radioactiviteit is eigenlijk een natuurlijk fenomeen. Ons lichaam krijgt dagelijks een dosis straling, van de aarde en uit het heelal. Blootstelling aan een hoge dosis straling kan echter gevolgen hebben voor de gezondheid. Als er ondanks de uitgebreide veiligheidssystemen iets misloopt in een nucleaire installatie, treden er verschillende procedures en noodplannen in werking. Die moeten ervoor te zorgen dat de gevolgen van het incident beperkt blijven voor mens en milieu.

Bij een radioactieve uitstoot en zonder jezelf te beschermen, kan je lichaam het radioactief jodium waaraan je op dat moment bent blootgesteld opnemen en opstapelen in je schildklier. Hierdoor neemt het risico op schildklierkanker toe, zeker bij kinderen.

Radioactief jodium kan op drie manieren je lichaam binnendringen:

  • Inademen van lucht met radioactief jodium. Dit gevaar kan je grotendeels afwenden door binnen te blijven en ramen en deuren gesloten te houden. Daarom is schuilen de beste beschermingsmaatregel.
  • Inname van drank of voedsel met radioactief jodium. Bij een nucleair ongeval zal de overheid steeds de nodige maatregelen nemen om consumptie van radioactief besmet voedsel te voorkomen, bv. consumptieverbod van melk of groenten.
  • Opname via de huid. Opname via de huid is meestal te verwaarlozen.

Wat doet de overheid?

De overheid en de uitbaters werken samen om de risico’s verbonden aan nucleaire installaties tot een minimum te beperken. Het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) houdt nauw toezicht op de veiligheid van deze sites. Zij controleren of alle veiligheidsvoorwaarden strikt worden nageleefd.

Omdat een noodsituatie nooit uit te sluiten is, stellen de overheid, de uitbaters en de hulpdiensten noodplannen op, die ze regelmatig inoefenen. Aan de hand van deze plannen en procedures proberen zij de noodsituatie zo snel mogelijk onder controle te brengen en de impact op de bevolking en leefmilieu zo laag mogelijk te houden. 

Wat kan jij doen?

Als er zich toch een nucleair ongeval voordoet, bescherm jezelf dan door te schuilen. Dat is de beste manier om bestraling of besmetting te voorkomen.

  1. Ga naar binnen en blijf binnen.
  2. Sluit ramen, deuren en zet ventilatiesystemen af.
  3. Luister naar de aanbevelingen van de overheid.

Omwonenden van een nucleaire site, jongeren tot 18 jaar, zwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven, kunnen ook het advies krijgen om jodiumtabletten te nemen. Die jodiumtabletten kan je gratis preventief bij de apotheker halen. Informeer je op www.nucleairrisico.be of jij best jodiumtabletten in huis haalt. 

Heb je al een doosje jodiumtabletten in huis? Check dan de productiedatum ervan. Dateert het doosje van 2011 of eerder, dan kan je jouw doosje gratis omruilen bij je apotheker. 

Deze campagne is een initiatief van het Crisiscentrum. Wil je meer weten? Surf naar www.nucleairrisico.be.